PHÁT TRIỂN DU LỊCH SINH THÁI BỀN VỮNG TẠI ĐẦM THỊ NẠI TỈNH BÌNH ĐỊNH: TIỀM NĂNG VÀ GIẢI PHÁP
Keywords:
Du lịch sinh thái bền vững, Đầm Thị Nại, Bình Định, bảo tồn đa dạng sinh học.Abstract
Trước thách thức của biến đổi khí hậu và suy thoái môi trường, nghiên cứu này đánh giá tiềm năng và đề xuất giải pháp phát triển du lịch sinh thái bền vững tại Đầm Thị Nại (Bình Định) – một khu vực có hệ sinh thái phong phú với 32 loài thực vật ngập mặn, 126 loài chim (trong đó 18 loài quý hiếm) và 89 loài thủy sản. Sử dụng cách tiếp cận hệ thống kết hợp phân tích DPSIR, SWOT-AHP và Delphi, nghiên cứu chỉ ra rằng hoạt động du lịch hiện tại chủ yếu gồm thuyền tham quan (8 cơ sở, doanh thu 3,2 tỷ đồng/năm), homestay (3 cơ sở) và câu cá giải trí (4 cơ sở), nhưng đang gây tác động tiêu cực đến môi trường, thể hiện qua mức COD và TSS vượt ngưỡng tại các bến thuyền. Dù 78,3% người dân ghi nhận lợi ích từ du lịch, chỉ 35,6% hài lòng với sự phân chia lợi ích. Các chuyên gia đánh giá cao vai trò của quản lý chính sách (4,2/5 điểm) và đầu tư hạ tầng (4,0/5 điểm) trong phát triển bền vững.
Trên cơ sở đó, nghiên cứu đề xuất năm giải pháp then chốt: (1) Quy hoạch vùng du lịch bền vững; (2) Bảo tồn và phục hồi rừng ngập mặn; (3) Kiểm soát chặt chẽ hoạt động khai thác tài nguyên; (4) Nâng cao nhận thức và năng lực cộng đồng; (5) Ứng dụng công nghệ trong quản lý và giám sát môi trường. Các giải pháp này hướng đến cân bằng giữa tăng trưởng kinh tế và bảo tồn hệ sinh thái đặc trưng của Đầm Thị Nại.
References
Buckley, R. (2009). Ecotourism: Principles and Practices. CAB International.
Fennell, D. A. (2015). Ecotourism (4th ed.). Routledge.
Nguyễn Văn Tập & Lê Thị Thu Thủy (2020). Phát triển du lịch sinh thái dựa vào cộng đồng tại các khu đất ngập nước Việt Nam. Tạp chí Khoa học ĐHQGHN, 36(2), 45-56.
UNWTO (2019). Baseline Report on the Integration of Sustainable Consumption and Production Patterns into Tourism Policies.
UBND tỉnh Bình Định (2023). Báo cáo hiện trạng môi trường và đa dạng sinh học Đầm Thị Nại giai đoạn 2020-2023.
Sở Du lịch Bình Định (2022). Quy hoạch phát triển du lịch sinh thái tỉnh Bình Định đến năm 2030.
Viện Sinh thái và Tài nguyên sinh vật (2021). Đánh giá đa dạng sinh học rừng ngập mặn Đầm Thị Nại.
OECD (2016). The DPSIR Framework for Environmental Indicators.
Saaty, T. L. (2008). Decision Making with the Analytic Hierarchy Process. International Journal of Services Sciences, 1(1), 83-98.
UNEP (2020). Sustainable Tourism in Protected Areas: Guidelines for Planning and Management.